Wat zijn virussen
Niet:
- Cellen
- Gevoelig voor antibiotica
- Levend Wel: Virussen zijn kleine infectueuze partikels die nucleïnezuren bevatten omgeven door een eiwit mantel, met soms daaromheen nog een membraan.
Virussen zijn veel simpeler dan zelfs prokaryoten.
Virussen kunnen niet zelfstandig reproduceren en hebben geen werkende metabolisme buiten een host-cel.
Het virale genoom en de capside
Virage genomen kunnen:
- Dubbel (dsDNA) of enkel strengs DNA (ssDNA) hebben.
- Dubbel (dsRNA) of enkel strengs RNA (ssRNA) hebben.
Een virus kan dus een DNA of RNA virus zijn.
Het virale genoom bestaat dus uit:
- ss DNA of
- ds DNA of
- ss RNA of
- ds RNA
Virale genomen hebben enkel een lineaire of circulaire nucleotide streng.
Virale genomen hebben tussen 3 tot 1000’en genen.
De omhulling van de nucleotiden noemen we capside.
De capside bestaat uit capsomeren.
Daaromheen zit eventueel nog een membraan (membranous envelope)
Soorten virussen
-
a) Mosaic viruses
- Plantvirus
- ssRNA
- Eerst ontdekte virussen
- verkleuring bladeren
- We noemen ze helicale virussen
- Rod-shaped
-
b) Adenoviruses
- Dierenvirus
- Luchtwegen
- dsDNA
- Icosahedral virus
- Glycoproteins
-
c) Influienza viruses
- Dierenvirus
- Griepvirus
- ssRNA
- Membraan
-
d) Bacteriophages
- Bacteriefirus
- Worden bacteriofagen / fagen genoemd
- Vaak complexe capside
Sommige virussen hebben een membraan/envelope.
Ze komen aan dit membraan door het te stelen van host-cellen.
Host range
Ieder virus heeft een host range:
- Een spectrum aan organismen, weefsels, cellen dat het virus kan infecteren.
(dia 17, 18 en 19)
Fagen
Fagen zijn de best bestudeerde virussen.
Zij (en andere virussen) kennen een lytische cyclus en soms een lysogene cyclus.
Lytische cyclus:
- Host-cel gaat dood na maken van nieuwe virussen. (virulente fagen)
Lysogene cyclus:
- Virale genoom wordt in de host-cel geplaatst en cel gaat door zoals normaal, totdat het virus loskomt van de cel waardoor de cel overgaat naar de lytische cyclus. (gematigde fagen)
(zie dia 27)
Classificeren van dierlijke virussen
Er zijn twee criteria voor het onderscheiden van virussen:
- DNA of RNA
- Enkelstrengs of dubbelstrengs
Virussen zijn ook opgedeeld in sub-groups, zie tabel hieronder voor guide:
Baltimore classificatie
Dit is de classificatie waarmee virussen mee worden opgedeeld
Profaag of Provirus
- Het virale DNA geintegreerd in het DNA van de host cel wordt pro-virus genoemd
- een pro-virus blijft voor altijd deel uit maken van de host cel in tegenstelling tot een profaag
RNA als viraal genetisch materiaal
Virussen die als host dierlijke cellen hebben, bezitten de grootste variatie in RNA genomen.
Waardoor worden we ziek van virussen?
- Virussen kunnen cellen doden door het vrijlaten van het hydrolytische enzymen uit lysosomes
- Zie ook Nuclear lysis buffer
- Sommige virussen zetten de gastheercel aan tot productie van toxines die tot de ziekte symptomen kunnen leiden
- Sommige hebben eiwitten aan de buitenkant zitten die toxisch zijn
Hoe werkt een vaccin
- vaccines zijn afgeleiden van de microben die het immuunsysteem stimuleren
- Vaccins kunnen sommige virus besmettingen voorkomen
- Virale infecties zijn niet behandelbaar met antibiotica
- Antivirale middelen kunnen het virus bestrijden maar niet volledig wegnemen
Horizontale en verticale verspreiding
Virussen verspreiden zich op twee manieren:
- Horizontale transmissie
- tussen andere mensen
- Verticale transmissie
- Overerving van ouder op kind
- verticaal als je kijkt naar de stamboom
- kinderen staan onder hun ouder
Viroids en prionen: De eenvoudigste ziekte verwekkers
- Viroids zijn circulaire RNA moleculen die planten cellen kunnen infecteren
- Prionen zijn traag opererende, vrijwel onverwoestbare proteinen, die hersenweefsel van dieren aantast
- aka gekke koeien ziekte
