Mendel
Mendel deed onderzoek naar de overerving van eigenschappen in erwten.
- Mendel was een augustijnse monnik vanaf 1843
- studie in wenen van 1851 tot 1853
- experimenten + wiskunde voor onderzoek
- wat is de oorzaak van variatie in planten
- 1857 mendel ging erwten kweken om erfelijkheid te bestuderen
Waarom erwten?
- In erwten kunnen veel varieteiten en veel verschillende eigenschappen onderzocht worden
- De voortplanting van erwten is gemakkelijk te controleren
- Iedere plant heeft mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen
- Kruisbestuiving kan met de hand worden gedaan
Mendels 1st rule:
- Verschillende versies van genen zorgen voor verschillende eigenschappen
- bv voor de kleur van de bloemen. de ene versie geeft een paarse bloem en de andere een witten
- Deze verschillende versies van een gen worden allelen genoemd
Mendels 2nd rule:
- Voor iedere eigenschap ert een organisme twee allelen over van de ouders
- een van elke ouder
- Homozygoot
- Twee allelen zijn gelijk
- Heterozygoot
- De twee allelen kunnen ook verschillend zijn
Mendels 3rd rule
- Wanneer een organisme heterozygoot is voor een bepaalde eigenschap komt het dominante allel tot uiting en het recessieve allel niet
Mendels 4th rule:
- Wet van scheiding (Law of segregation)
- verteld dat de twee allelen scheiden bij de vorming van de gameten
- een eicel of zaadcel krijgt Een van de 2 allelen
- verteld dat de twee allelen scheiden bij de vorming van de gameten
Punnet square
- een punnet square kan gebruikt worden om de kansen te berekenen over de fenotypes bij de volgende generaties
- Dominante allelen worden aangegeven met een hoofdletter
- Recessieve allelen met een kleine letter
Monohybride kruisingen
-
In de eerder genoemde experimenten van mendel keek hij naar een enkele eigenschap.
-
De F1 nakomelingen die voort waren gekomen uit de kruising worden ook wel monohybrides genoemd.
- (individuen die heterozygoot zijn voor het een enkele eigenschap)
-
Een kruising tussen monohybrides worden een monohybride kruising genoemd
Dihybride kruisingen
- Daarnaast deed mendel ook onderzoek bij kruisingen waarbij gekeken werd naar twee eigenschappen tegelijk
- Bij de kruising van 2 ouderplanten die homozygoot zijn voor twee eigenschappen krijg je een F1 bestaande uit heterozygoten voor beide eigenschappen: Dihybrides
Dihybride kruisings experiment: overerving van zaad kleur en zaadvorm
- Zaad Kleur
- Gele zaden(Y) is dominant
- over het allel voor groene zaden (y)
- Zaad vorm
- Ronde zaden (R) is dominant
- over het allel voor gerimpelde zaden (r)
Generaties
- P: YYRR x yyrr
- F1: YyRr x YyRr
- F2: yyRr
